NEB Class 11 · Past paper
The complete NEB Class 11 2075 exam paper for Nepali, all 16 questions with solved model answers.
Tap a question to open its answer.
(क) वर्णहरूको उच्चारण स्थान र प्रयत्न : - क : उच्चारण स्थान - कण्ठ्य; प्रयत्न - अघोष, अल्पप्राण, स्पर्श वर्ण । - भ : उच्चारण स्थान - ओष्ठ्य; प्रयत्न - सघोष, महाप्राण, स्पर्श वर्ण । - फ : उच्चारण स्थान - ओष्ठ्य; प्रयत्न - अघोष, महाप्राण, ...
शुद्ध रूप : निराश हुन त मन छैन, तर परिस्थिति यस्तो आइपर्छ, विवश भएर नसही सुख छैन । हेर् त, गरिबीको हालत छ; नसही अहिले के गर्नु ! (सच्याइएका शब्द : निरास → निराश, एस्तो → यस्तो, आइ पर्छ → आइपर्छ, बिवश → विवश, भयेर → भएर, शुभ → सुख, नसहि →...
शब्दवर्ग पहिचान : - सानीले - नाम (व्यक्तिवाचक नाम, कर्ता विभक्ति 'ले' सहित) । - भनी - क्रियापद (पूर्वकालिक/असमापिका क्रिया) । - वैज्ञानिकहरूले - नाम (जातिवाचक नाम, बहुवचन, कर्ता विभक्तिसहित) । - त्यसैले - योजक (कारणबोधक संयोजक) । - पुस्त...
(क) उपसर्ग/प्रत्यय लगाई बनेका शब्द : - उपसर्ग : आ + गमन = आगमन; प्रति + कार = प्रतिकार; बे + इमान = बेइमान । - प्रत्यय : भिड् + अन्ते = भिडन्ते; समाज + इक = सामाजिक; बस् + ती = बस्ती । (ख) समस्त शब्द (विग्रहसहित) : - गरगहना = गर र गहना (...
(क) प्रथम पुरुषमा : म समाजसेवी हुँ । मलाई अरूको काम गर्न आनन्द आउँछ । मैले जीवनलाई बुझेको छु । मेरा साथीहरू पनि परोपकारमा रमाउँछन् । हामी मिलेर कार्य गर्छौं । (ख) सामान्य वर्तमानमा : तिमी बिहानै उठ्छौ । तिमी व्यायाम गर्छौ । तिमी बहिनीलाई...
(क) विभक्तिसहित छ वटा वाक्य (पढेको किताबको वर्णन) : - मैले हिजो 'मुनामदन' खण्डकाव्य पढेँ । (ले - कर्ता कारक) - यस कृतिलाई पाठकहरूले धेरै मन पराउँछन् । (लाई - कर्म कारक) - यो पुस्तक विद्यालयको पुस्तकालयबाट ल्याएको थिएँ । (बाट - अपादान कार...
(क) चार जटिल वाक्य : 1. हामी विद्यार्थी भएकाले हामीले पढ्नुपर्छ । 2. हामी राम्रो पढ्यौं भने हाम्रा अभिभावक खुसी हुनुहुन्छ । 3. हामीले समाजसेवा गर्यौं भने हामी प्रसिद्धि कमाउँछौं । 4. हाम्रो जीवन छोटो भएकाले हामी स्वार्थी हुँदैनौं । (ख) ...
(क) जस्तासुकै अप्ठ्यारा आए पनि निर्भीकतासाथ अघि बढ्ने प्रवृत्ति राखेकाले र पत्रकारिताको विकासमा उल्लेख्य फड्को मारेकाले आम सञ्चारले राष्ट्रभित्र मात्र नभई विदेशबाट समेत प्रशंसा पाएको हो ।
(ख) राष्ट्रिय मामिलामा आम सञ्चारले साझा (एउटै) दृष्टिकोण नअपनाउने परिपाटीलाई लेखकले पीडादायी भनेका छन् ।
(ग) विदेशमा राष्ट्रिय स्वार्थ र राष्ट्रियताका विषयमा सबै सञ्चारगृहले एउटै प्रवृत्ति अपनाउँछन् भने स्वदेशमा राष्ट्रिय मामिलामा त्यस्तो साझा दृष्टिकोणको अभाव देखिन्छ - यही मूलभूत भिन्नता हो ।
(घ) समाचारमा निजी विचार नघुसाई स्वच्छ र निष्पक्ष भई संवैधानिक मूल्य-मान्यता, आमसञ्चारका सिद्धान्त र पत्रकार आचारसंहिताको सही पालना गर्नुपर्छ ।
(ङ) 'तित्तो सत्य' = अप्रिय भए पनि स्वीकार्नैपर्ने कटु यथार्थ । 'तगारो तेर्स्याउनु' = बाटोमा अवरोध वा बाधा खडा गर्नु ।
शीर्षक : राज्य सञ्चालनमा महिला सहभागिता राज्य सञ्चालनलाई लैङ्गिक समतामूलक बनाउन महिला सहभागिता अनिवार्य छ । जनसङ्ख्याको ठूलो हिस्सा भए पनि महिलाको न्यून सहभागिता नै मुलुकको विकास अपेक्षित रूपमा हुन नसक्नुको प्रमुख कारण हो । राजनीतिक निर्...
(क) सम्पादकलाई पत्र :
मिति : २०७५।०१।३०
श्रीमान् सम्पादकज्यू, गोरखापत्र राष्ट्रिय दैनिक, काठमाडौं ।
विषय : निःशुल्क औषधि अभावबारे ।
महोदय, तपाईंको लोकप्रिय दैनिकको 'पाठकका आवाज' स्तम्भमार्फत जनचासोको एउटा समस्या राख्न चाहन्छु । नेपाल सरकारले नागरिकलाई निःशुल्क वितरण गर्न तोकेका अत्यावश्यक औषधिहरू धेरैजसो सरकारी स्वास्थ्य संस्थामा समयमै उपलब्ध हुँदैनन् । फलस्वरूप विपन्न बिरामीहरू महँगो मूल्यमा निजी पसलबाट औषधि किन्न बाध्य छन् वा उपचारबाटै वञ्चित हुन्छन् ।
अतः सम्बन्धित निकायको ध्यानाकर्षण गराई यस समस्याको समाधान होस् भन्ने अभिप्रायले यो पत्र प्रकाशित गरिदिनुहुन अनुरोध गर्दछु ।
भवदीय, एक सचेत नागरिक काठमाडौं ।
(ख) भर्ना सूचनाको नमुना :
निर्मल मा.वि. काठमाडौं सूचना ! सूचना !! सूचना !!! मिति : २०७५।०२।०१
यस विद्यालयमा शैक्षिक सत्र २०७५ का लागि कक्षा ६ देखि १२ सम्म नयाँ विद्यार्थी भर्ना खुला गरिएको छ । इच्छुक विद्यार्थीहरूले तलका विवरणअनुसार भर्ना गराउनुहुन जानकारी गराइन्छ :
प्रधानाध्यापक
प्रतिवेदन विषय : लक्ष्मी मा.वि.मा सम्पन्न निःशुल्क स्वास्थ्य शिविर लक्ष्मी मा.वि.को आयोजनामा मिति २०७५ साल जेठ १० गते एकदिने निःशुल्क स्वास्थ्य शिविर सम्पन्न भयो । शिविरमा नजिकैको जिल्ला अस्पतालका चिकित्सक तथा स्वास्थ्यकर्मीहरूको सहभागित...
विज्ञान शिक्षाको महत्त्व
आधुनिक युग विज्ञान र प्रविधिको युग हो । मानिसको दैनिक जीवनदेखि राष्ट्रको समग्र विकाससम्म विज्ञानकै प्रभाव व्याप्त छ । त्यसैले आजको समयमा विज्ञान शिक्षाको महत्त्व झनै बढेको छ । विज्ञान शिक्षाले मानिसलाई तर्कशील, जिज्ञासु र अन्धविश्वासबाट मुक्त बनाउँछ ।
विज्ञान शिक्षाले प्रकृतिका रहस्य बुझ्न, कारण र परिणामबीचको सम्बन्ध पत्ता लगाउन र समस्याको वैज्ञानिक समाधान खोज्न सिकाउँछ । कृषि, स्वास्थ्य, सञ्चार, यातायात र उद्योगजस्ता क्षेत्रमा भएको प्रगति विज्ञानकै देन हो । रोगको उपचार, अन्नको उत्पादन वृद्धि र सूचना-प्रविधिको विकासले मानव जीवनलाई सहज बनाएको छ ।
नेपालजस्तो विकासोन्मुख देशका लागि विज्ञान शिक्षा झनै आवश्यक छ । दक्ष जनशक्ति उत्पादन, स्वदेशी स्रोत-साधनको उचित उपयोग र आत्मनिर्भर अर्थतन्त्रको निर्माणका लागि विज्ञानको ज्ञान अपरिहार्य छ । विद्यालय तहदेखि नै प्रयोगात्मक विज्ञान शिक्षामा जोड दिनुपर्छ, ताकि विद्यार्थीले पुस्तकीय ज्ञानसँगै व्यावहारिक सिप पनि आर्जन गर्न सकून् ।
तथापि विज्ञानको दुरुपयोग विनाशकारी पनि हुन सक्छ । अणुबम, प्रदूषण र वातावरण विनाशजस्ता समस्या यसैका नकारात्मक पक्ष हुन् । त्यसैले विज्ञानलाई मानवकल्याणका लागि प्रयोग गर्नुपर्छ । निष्कर्षमा, समृद्ध र सभ्य समाज निर्माणका लागि विज्ञान शिक्षाको अपार महत्त्व छ ।
(क) शिवनारानको खुसीलाई विभिन्न परिस्थितिको सन्दर्भमा देखाइएको छ । भाइ-बहिनीहरूको जिम्मेवारी क्रमशः पूरा हुँदै जानु, असार (वर्षा) राम्रो हुनु, रोपाइँ सकिएपछि निरन्तर खेतमै खटिँदा मिहिनेतको फल देखिन थाल्नु र धानका बिरुवाहरू हरिया भई सप्रिन...
(क) कवितांशका उत्तर : (अ) 'जहाँ' शब्दले कवि आफ्नो प्यारो जन्मभूमि (देश/गाउँ)लाई सङ्केत गरेका छन् । (आ) मृगशावक (मृगका बच्चा) मुटुको धड्कनजस्तै उफ्रीउफ्री खेल्छन् भन्नुको तात्पर्य त्यस ठाउँमा प्राणवान्, चञ्चल र जीवन्त सौन्दर्य छ भन्ने हो ...
'छिमेकी' कथाले छिमेकीबीचको सद्भाव, सहयोग र समानताको महत्त्वलाई उजागर गर्दै जातीय तथा वर्गीय भेदभावको आलोचना गर्दछ । कथामा दिदीआमाले छिमेकीलाई 'छोटा' भनी हेप्ने र छुवाछुत गर्ने प्रवृत्ति देखाइएको छ भने गौरी र शङ्करको निश्छल बालमैत्रीले भेदभावरहित समाजको आदर्श प्रस्तुत गर्दछ ।
आदर्श छिमेकीको भूमिका पूरा गर्न सर्वप्रथम जातपात, धनी-गरिब र सानो-ठूलोको भेदभाव त्याग्नुपर्छ । सुख-दुःखमा साथ दिने, आपत् परेका बेला सहयोग गर्ने र एकअर्काप्रति आदरभाव राख्ने संस्कार आवश्यक छ । छिमेकीलाई आफ्नै परिवारजस्तो ठानी माया गर्ने, तिनका बालबालिकालाई पनि आत्मीयता देखाउने र मिलेर बस्ने बानीले मात्र असल छिमेकको सम्बन्ध कायम हुन्छ । कथामा झैं भेदभाव र घृणाले समाजलाई विभाजित गर्दछ भने प्रेम, सहिष्णुता र समानताले असल छिमेकीको आदर्श स्थापित गर्दछ ।