NEB Class 12 · Past paper
The complete NEB Class 12 2079 exam paper for Nepali, all 18 questions with solved model answers.
Tap a question to open its answer.
१. तलको अनुच्छेदमा रेखाङ्कन गरिएका शब्दहरूको अक्षर संरचना देखाई अक्षर सङ्ख्यासमेत देखाउनुहोस् : [३] जीवनमा सफल हुन चाहने व्यक्तिले निहित त गर्नैपर्छ। काम गर्दा असफल भइन्छ कि भन्ने आशङ्का गर्नु हुँदैन। संसारमा जति पनि व्यक्ति सफल भएका छन्, ती सबै लग्नशील र परिश्रमी छन्।
रेखाङ्कित शब्दहरूको अक्षर संरचना र सङ्ख्या : - निहित = नि + हित - अक्षर सङ्ख्या : २ । - काम = का + म - अक्षर सङ्ख्या : २ । - लग्नशील = लग् + न + शील - अक्षर सङ्ख्या : ३ । - परिश्रमी = प + रि + श्र + मी - अक्षर सङ्ख्या : ४ ।
२. तलको अनुच्छेदलाई शुद्ध गरी पुनर्लेखन गर्नुहोस् : [३] दमयन्तीलाई अचम्म लाग्यो, सबै मानव नैत हुन्। मनुका सन्तान हुन्। यो सम्फेर शपनामा दमयन्ती मुसुक्क हाँसिन्।
शुद्ध रूप : दमयन्तीलाई अचम्म लाग्यो। सबै मानव नै त हुन्। मनुका सन्तान हुन्। यो सम्झेर सपनामा दमयन्ती मुसुक्क हाँसिन्।
(शुद्धीकरण : नैत → नै त, सम्फेर → सम्झेर, शपनामा → सपनामा ।)
३. कुनै एक प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् : [२] (क) तलको अनुच्छेदबाट एउटा पारिभाषिक शब्द र एउटा अनुकरणात्मक शब्द पहिचान गरी तिनलाई वाक्यमा प्रयोग गर्नुहोस् : कम्प्युटरमा भाइरस सङ्क्रमणबाट मर्मत हुन नसकेका फाइललाई एन्टिभाइरस गोर्खेले प्रविधिझरलाई खुरुखुरु डिलिट गर्न सुझाव दियो। आफ्नो काम सकेर मुसुमुसु हाँस्दै ऊ लुल्लुह बाटो लाग्यो। (ख) तलको अनुच्छेदबाट एउटा उखान र एउटा टुक्का पहिचान गरी तिनलाई वाक्यमा प्रयोग गर्नुहोस् : हाम्रो समाज आलु खाएर पेडाको धाक लगाउने र कुरा काट्ने प्रवृत्ति निकै बढेको देखिन्छ। यस्तो प्रवृत्ति बढ्दै गएमा समाजले काँचुली फेर्ने कुरा त आकाशको फल आँखातरी मर भनेजस्तै पो हुन्छ।
(क) पारिभाषिक र अनुकरणात्मक शब्द : - पारिभाषिक शब्द : कम्प्युटर - प्रयोग : आजकल हरेक कार्यालयमा कम्प्युटरको प्रयोग बढेको छ। - अनुकरणात्मक शब्द : खुरुखुरु - प्रयोग : उसले दिइएको काम खुरुखुरु सकायो। (ख) उखान र टुक्का : - उखान : आकाशको फल आ...
४. तलको अनुच्छेदमा रेखाङ्कन गरिएका शब्दको पदवर्ग पहिचान गरी लेख्नुहोस् : [३] विविधता नै नेपालको पहिचान हो भन्ने कुरामा त हामी स्पष्ट भयौँ। यो विविधता समस्या नभएर सम्पत्ति हो भन्ने कुराचाहिँ अलि बुझिएन नि।
रेखाङ्कित शब्दहरूको पदवर्ग : - विविधता - नाम (भाववाचक संज्ञा) । - हामी - सर्वनाम (पुरुषवाचक) । - यो - सर्वनाम (निश्चयवाचक/संकेतवाचक) । - कुराचाहिँ - नाम (निपातयुक्त संज्ञा) । - नि - निपात (बलदायक) ।
५. तलको अनुच्छेदबाट दुईओटा तत्सम र दुईओटा आगन्तुक शब्द पहिचान गरी लेख्नुहोस् : [२] मोबाइल एक इलेक्ट्रोनिक साधन हो। सहर बजारका पसल पसलमा यसको बिक्री गरिन्छ। यसबाट मानिसलाई सूचना सम्प्रेषण गर्न सहज भएको छ।
६. कुनै एक प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् : [३] (क) तलको अनुच्छेदबाट तीनओटा उपसर्ग व्युत्पन्न शब्द र तीनओटा प्रत्यय व्युत्पन्न शब्द पहिचान गरी तिनको निर्माण प्रक्रिया देखाउनुहोस् : प्राकृतिक सम्पदा र जैविक विविधतामा धनी हाम्रो देश नेपालको आर्थिक प्रगति गर्न जल, जमिन र पर्यटनमा ध्यान हुनु अत्यावश्यक छ। राष्ट्रमा पर्याप्त रोजगारीको अवस्था सिर्जना नभएसम्म नेपाली युवाहरूको विदेश पलायन रोक्ने कुरा त केवल परिकल्पना मात्रै हुन्छ। (ख) तलको अनुच्छेदबाट तीनओटा समस्त शब्द र तीनओटा द्वित्व व्युत्पन्न शब्द खोजी तिनको निर्माण प्रक्रिया देखाउनुहोस् : गाउँठाउँमा मानिसहरू एक आपसमा सरसहयोग गरी मिलिजुली बस्छन्। गाउँघरमा छरछिमेक र इष्टमित्रहरू सबै आ-आफ्नो कामकाजमा साँझबिहान सक्रिय हुन्छन्। कसैलाई खनखाँचो पर्यो भने रातदिन नभनी मरम्मत गर्न सबै जना मनवचनले अग्रसर हुन्छन्।
(क) उपसर्ग र प्रत्यय व्युत्पन्न शब्द (निर्माण प्रक्रिया) : - उपसर्ग व्युत्पन्न : अति + आवश्यक = अत्यावश्यक; परि + कल्पना = परिकल्पना; प्र + गति = प्रगति । - प्रत्यय व्युत्पन्न : प्रकृति + इक = प्राकृतिक; जीव + इक = जैविक; अर्थ + इक = आर्...
७. कुनै एक प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् : [४] (क) ले, लाई, बाट, देखि, द्वारा, को, नो, मा विभक्तिहरूको प्रयोग गरी आफूले घुमेको एक रमाइलो ठाउँको चार वाक्यमा वर्णन गर्नुहोस्। (ख) तलका वाक्यलाई एकवचन भए बहुवचन र बहुवचन भए एकवचनमा परिवर्तन गर्नुहोस् : मेरो साथी पोखरा घुम्न गयो। उसले त्यहाँको रमाइलो ठाउँ घुम्यो। उनीहरूले फेवा तालमा नौका विहार गरे। उनीहरूलाई पोखराका रमाइला दृश्यहरूले निकै लोभ्याए।
(क) विभक्ति प्रयोगसहित वर्णन (४ वाक्य) : गत हिउँदमा म साथीहरूसँग पोखराको फेवाताल घुम्न गएँ। बिहानै सराङकोटबाट सूर्योदयको मनमोहक दृश्य हेर्यौँ। हामीले डुङ्गाद्वारा तालमा नौका विहार गर्यौँ। घरदेखि टाढा भए पनि त्यहाँको प्राकृतिक सौन्दर्यल...
८. कुनै एक प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् : [४] (क) सम्भावनार्थक क्रियापदको प्रयोग गरी चार वाक्यमा आफ्नो भावी योजनाको वर्णन गर्नुहोस्। (ख) वाच्य परिवर्तन गर्नुहोस् : हामी यसपालि बिदामा रारा ताल घुम्न जान्छौँ। त्यहाँको प्राकृतिक सुन्दरतामा रमाउँछौँ। रिसोर्टमा बसेर नाचगान गर्छौँ। दुई दिनको बसाइपछि हामी घर आउँछौँ।
(क) सम्भावनार्थक क्रियापदसहित भावी योजना (४ वाक्य) : एसएलसीपछि म विज्ञान संकायमा भर्ना हुन सक्छु। लगनशील भई पढेँ भने राम्रो अङ्क ल्याउन सकुँला। त्यसपछि म चिकित्सा शिक्षातर्फ अघि बढ्न सक्छु। इच्छाशक्ति दृढ रहे मेरो सपना पूरा हुन सक्छ। (ख)...
९. कुनै एक प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् : [४] (क) तलका वाक्यहरूलाई एउटै वाक्यमा संश्लेषण गर्नुहोस् : लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा नेपाली साहित्यका महाकवि हुन्। देवकोटा प्रसिद्ध निबन्धकार पनि हुन्। देवकोटा कथाकार र उपन्यासकार पनि हुन्। देवकोटा बहुमुखी प्रतिभाका धनी हुन्। (ख) तलका दिइएका प्रत्यक्ष कथनका वाक्यहरूलाई अप्रत्यक्ष कथनमा परिवर्तन गर्नुहोस् : शिव नारानले भने- "फर्किसक्नुभएको मानिसले किन फेरि दुःख गर्ने?" नानी धकुँले हैँदै भनिन्- "अब मैले डाक्टरलाई पाउन नसक्ने भएँ।" डाक्टर गोदत्त प्रसाद भने- "रञ्जना तिमी घर जाऊ।" रञ्जनाले भनिन्- "तपाईंको चाला निको छैन।"
(क) वाक्य संश्लेषण : नेपाली साहित्यका महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा प्रसिद्ध निबन्धकार, कथाकार र उपन्यासकारसमेत रहेका बहुमुखी प्रतिभाका धनी हुन्। (ख) अप्रत्यक्ष कथन : शिवनारानले फर्किसक्नुभएको मानिसले किन फेरि दुःख गर्ने भनी भने। अब आफूले...
१०. तलको अनुच्छेद पढी सोधिएका प्रश्नहरूको उत्तर दिनुहोस् : [५] (कुल गार्हस्थ्य उत्पादनमा औद्योगिक क्षेत्रको योगदान बढाउन स्वदेशी तथा विदेशी पुँजीको परिचालन, लघु-घरेलु उद्योगको संरक्षण, गरिबी न्यूनीकरण, आयात प्रतिस्थापन र निर्यात प्रवर्धनमार्फत अर्थतन्त्रलाई सुदृढ बनाउनेबारे अनुच्छेद।) प्रश्नहरू : (क) स्वदेशी तथा विदेशी पुँजीको परिचालन केका लागि गर्नुपर्छ? (ख) गरिबी न्यूनीकरणका उपाय के के हुन्? (ग) अर्थतन्त्रलाई सुदृढ गर्न कस्ता उपाय अपनाउनुपर्छ? (घ) उपभोक्ताको हकहितको संरक्षण कसरी गर्न सकिन्छ? (ङ) बजार अनुगमनलाई तीव्र बनाउनु किन आवश्यक छ?
(क) कुल गार्हस्थ्य उत्पादनमा औद्योगिक क्षेत्रको योगदान बढाउन र वैदेशिक लगानी प्रवर्धन गर्नका लागि स्वदेशी तथा विदेशी पुँजीको परिचालन गर्नुपर्छ।
(ख) उपलब्ध स्रोतसाधन र श्रमको उपयोग गरी औद्योगिक उत्पादन बढाउनु, लघु-घरेलु तथा साना उद्योगको संरक्षण र प्रवर्धन गरी रोजगारी सिर्जना गर्नु नै गरिबी न्यूनीकरणका उपाय हुन्।
(ग) तुलनात्मक लाभ भएका नेपाली वस्तु तथा सेवाको उत्पादन बढाउने, निर्यात प्रवर्धन र आयात व्यवस्थापन गर्ने तथा आयात प्रतिस्थापन गर्नेजस्ता उपायबाट अर्थतन्त्रलाई सुदृढ गर्न सकिन्छ।
(घ) गुणस्तरीय वस्तु र सेवामा सहज पहुँच पुर्याई, मिसावट र कालोबजारी नियन्त्रण गरी तथा बजार अनुगमन प्रभावकारी बनाएर उपभोक्ताको हकहितको संरक्षण गर्न सकिन्छ।
(ङ) खाद्यान्न तथा अन्य वस्तुमा हुने मिसावट र कालोबजारी नियन्त्रण गरी मूल्यस्थिरता कायम राख्न बजार अनुगमनलाई तीव्र बनाउनु आवश्यक छ।
११. तलको दिइएको अनुच्छेद पढी मुख्य मुख्य चार बुँदा टिपोट गर्नुहोस् र एकतृतीयांशमा सारांश लेख्नुहोस् : [२+३] (कविता विचार र भावनाको लयबद्ध कलात्मक भाषिक अभिव्यक्ति हो; कविताको संरचना, गद्य कविता, पद्य कविता र लोक कविता, लय, छन्दबारे अनुच्छेद।)
चार बुँदा टिपोट : १. कविता विचार र भावनाको लयबद्ध, कलात्मक भाषिक अभिव्यक्ति हो। २. विचार, भावना, लय र भाषा - कविताका संरचक तत्त्व हुन्; तीमध्ये लय कवितामा मात्र रहने विधा-परिचायक तत्त्व हो। ३. लयका आधारमा कविता गद्य कविता, पद्य कविता र ल...
१२. कुनै एक प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् : [५] (क) तपाईंको गाउँ वा टोलमा खानेपानीको उचित प्रबन्ध हुन नसक्दा त्यसबाट पैदा भएका समस्याका बारेमा सम्बन्धित पक्षको ध्यानाकर्षण गराउनका लागि कुनै एक स्थानीय पत्रिकाका सम्पादकलाई चिठी लेख्नुहोस्। (ख) पाठ्यक्रम विकास केन्द्र सानोठिमी, भक्तपुरबाट आफूले पाउनुपर्ने विभिन्न बैठक भत्ता बापतको रकम लिन कार्य व्यस्तताले गर्दा उपस्थित हुन नसकेको व्यहोरा उल्लेख गरी साथीमार्फत उक्त रकम उपलब्ध गराइदिन अनुरोध गर्दै कार्यालय प्रमुखलाई मन्जुरीनामा लेख्नुहोस्।
(क) सम्पादकलाई चिठी : मिति : २०७९।०३।१२ श्री सम्पादकज्यू, .......... साप्ताहिक, ..........। विषय : खानेपानी समस्याप्रति ध्यानाकर्षण। महोदय, हाम्रो टोलमा विगत लामो समयदेखि खानेपानीको उचित प्रबन्ध हुन सकेको छैन। पर्याप्त र स्वच्छ पानी नपाउ...
१३. कुनै एक प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् : [५] (क) आफ्नो विद्यालयको वार्षिकोत्सवको अवसरमा आयोजित कार्यक्रमका बारेमा १५० शब्दसम्मको प्रतिवेदन तयार पार्नुहोस्। (ख) 'मूल्यवृद्धिले उपभोक्तालाई पारेको असर' शीर्षकमा १५० शब्दसम्मको टिप्पणी लेख्नुहोस्।
प्रतिवेदन : विद्यालय वार्षिकोत्सव
प्रस्तुतकर्ता : सचिव, विद्यार्थी परिषद् मिति : २०७९।०२।२०
हाम्रो विद्यालयको ....औँ वार्षिकोत्सव गत शुक्रबार भव्य रूपमा सम्पन्न भयो। कार्यक्रमको प्रमुख अतिथि स्थानीय पालिकाका शिक्षा शाखा प्रमुख हुनुहुन्थ्यो। बिहान ध्वजारोहण र दीप प्रज्ज्वलनपश्चात् प्रधानाध्यापकको प्रतिवेदन वाचन भयो। दिनभरि विद्यार्थीहरूद्वारा प्रस्तुत गीत, नृत्य, कविता वाचन र नाटकजस्ता सांस्कृतिक कार्यक्रमले उपस्थित अभिभावक तथा अतिथिलाई मनोरञ्जन प्रदान गरे। शैक्षिक, खेलकुद र सांस्कृतिक क्षेत्रमा उत्कृष्ट विद्यार्थीलाई पुरस्कार तथा प्रमाणपत्र वितरण गरियो। कार्यक्रमको अन्त्यमा प्रमुख अतिथिज्यूले विद्यार्थीलाई अनुशासन र मेहनतका साथ अघि बढ्न प्रेरणादायी मन्तव्य दिनुभयो। यस वार्षिकोत्सवले विद्यार्थीको प्रतिभा प्रस्फुटन र विद्यालय-अभिभावकबिचको सम्बन्ध सुदृढ गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्यो। समग्रमा कार्यक्रम अनुशासित र सफल रह्यो।
१४. कुनै एकको व्याख्या गर्नुहोस् : [४] (क) जीवन एउटा नटुङ्गिदो यात्रा रहेछ। (ख) मर्नैपर्छ भने पनि पर पुगी मरौं / नभुक्ने यो हिमालमा किन भुकी मरौं।
(क) 'जीवन एउटा नटुङ्गिदो यात्रा रहेछ।' यो पङ्क्ति जीवनको निरन्तरता र गतिशीलतालाई सङ्केत गर्छ। जीवन कुनै एक बिन्दुमा पुगेर समाप्त हुने स्थिर वस्तु होइन; यो सुख-दुःख, उतार-चढाव, सफलता-असफलताका मोडहरू पार गर्दै निरन्तर अघि बढिरहने अन्तहीन य...
१५. कुनै एक प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् : [४] (क) तल दिइएको निबन्धांश पढी सोधिएका प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् : अपार जलस्रोत एवम् उर्वराभूमिले सम्पन्न र अनुपम प्राकृतिक सौन्दर्यले भरिपूर्ण नेपालको जलस्रोत, कृषि र पर्यटनका क्षेत्रमा सहकारी सञ्चालनका सम्भाव्य अन्य क्षेत्र पनि पर्याप्त रहेका छन्। सहकारीका माध्यमबाट यिनको व्यवस्था गर्ने हो भने स्वदेशमै रोजगारी सिर्जना गर्न सकिन्छ। स्वदेशमै रोजगारी सिर्जना गर्न सके लाखौँ युवा विदेसिनुपर्ने स्थितिको अन्त्य हुन्छ। यसबाट परनिर्भरता घट्न गई आत्मनिर्भर संस्कृतिको विकास हुन्छ र राष्ट्रिय अर्थतन्त्र पनि सुदृढ हुन्छ। प्रश्नहरू : (अ) स्वदेशमै रोजगारी सिर्जना गर्न के गर्नु उपयुक्त हुन्छ? (आ) नेपाललाई कसरी समुन्नत र सुखी मुलुक बनाउन सकिन्छ? (ख) तलको रिपोर्ताज अंश पढी सोधिएका प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् : हामीले राम्रो र उपयोगी वस्तुको उत्पादन गर्न सके बजारको समस्या हुँदैन। विश्वव्यापीकरणको आजको युगमा नेपाली संसारभर छरिएर रहेका छन्। विश्वका जुनसुकै मुलुकमा पुगे पनि नेपालीले आफ्नो मौलिकता र पहिचानलाई भुलेका छैनन्। उनीहरू उपलब्ध भएसम्म आफ्ना मौलिक वस्तुको उपभोग गर्न रुचाउँछन्। आज विश्वभर कृत्रिम र विषादीयुक्त खानपानको कारण अनेक रोग निम्तिएका छन्। नेपाल जस्तो प्रकृतिको सुन्दर देशमा हामीले अर्गानिक र प्राकृतिक वस्तुको उत्पादन गर्न सक्यौँ भने हाम्रा उत्पादन संसारभर बिक्ने छन्। प्रश्नहरू : (अ) नेपाली मौलिक उत्पादनको बजार कस्तो छ? (आ) 'आजको युगलाई विश्वव्यापीकरणको युग' भन्नुको तात्पर्य के हो?
(क) निबन्धांश बोध : (अ) अपार जलस्रोत, उर्वर भूमि र प्राकृतिक सौन्दर्यले सम्पन्न नेपालको जलस्रोत, कृषि र पर्यटनजस्ता क्षेत्रमा सहकारीका माध्यमबाट व्यवस्थापन गरी उद्यम सञ्चालन गर्नु स्वदेशमै रोजगारी सिर्जना गर्न उपयुक्त हुन्छ। (आ) सहकारीमार्फत स्वदेशमै रोजगारी सिर्जना गरी युवा पलायन रोकेर, परनिर्भरता घटाई आत्मनिर्भर संस्कृतिको विकास गर्दै राष्ट्रिय अर्थतन्त्रलाई सुदृढ बनाएर नेपाललाई समुन्नत र सुखी मुलुक बनाउन सकिन्छ।
(ख) रिपोर्ताज बोध : (अ) नेपाली मौलिक उत्पादनको बजार सम्भावनायुक्त छ; विश्वभर छरिएका नेपालीले आफ्नो मौलिकता र पहिचान नभुली आफ्ना मौलिक वस्तु उपभोग गर्न रुचाउने भएकाले तिनको माग विश्वबजारसम्मै फैलिएको छ। (आ) 'आजको युगलाई विश्वव्यापीकरणको युग' भन्नुको तात्पर्य - व्यापार, प्रविधि, सूचना र मानिसको आवतजावतले विश्व एउटै साझा बजार र समुदायमा परिणत भएको, नेपाली पनि संसारभर छरिएर रहेको अवस्था हो।
१६. कुनै एक प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् : [४] (क) 'घनघस्याको उकालो काट्दा' नियात्राको विषयवस्तु र प्रस्तुतीकरणका बारेमा आफ्नो प्रतिक्रिया लेख्नुहोस्। (ख) 'मातृत्व' कथाको पात्र सुबोधको ठाउँमा यदि तपाईं हुनुभएको भए ममता र उनका सन्तानप्रति कस्तो व्यवहार गर्नुहुन्थ्यो, आफ्नो विचार लेख्नुहोस्।
(क) 'घनघस्याको उकालो काट्दा' नियात्राप्रति प्रतिक्रिया :
'घनघस्याको उकालो काट्दा' नियात्रामा लेखकले हिमाली/पहाडी भेगको यात्राका क्रममा भेटिएका बाटो, प्रकृति, मानिस र तिनका जीवनशैलीको सजीव चित्रण गरेका छन्। नियात्राको विषयवस्तु यात्राको वर्णनमा मात्र सीमित नरही त्यहाँको भौगोलिक कठिनाइ, ग्रामीण जीवनको यथार्थ र प्रकृतिसँगको मानवीय सम्बन्धसम्म फैलिएको छ। प्रस्तुतीकरणमा लेखकले रोचक शैली, जीवन्त वर्णन र आत्मपरक अनुभूतिको प्रयोग गरेकाले पाठकले पनि आफैँ यात्रा गरेको अनुभव गर्छन्। स्थानीय परिवेश, संवाद र सूक्ष्म अवलोकनले रचनालाई सशक्त बनाएको छ। समग्रमा यो नियात्रा सूचनात्मक हुनुका साथै साहित्यिक रसले भरिपूर्ण र प्रेरणादायी लाग्छ।
(ख) 'मातृत्व' कथाको सुबोधको ठाउँमा म भएको भए : सुबोधको ठाउँमा म भएको भए ममता र उनका सन्तानप्रति सहानुभूति, सम्मान र जिम्मेवारीपूर्ण व्यवहार गर्ने थिएँ। एकल आमाका रूपमा सन्तान हुर्काउन ममताले भोगेको सङ्घर्ष र त्यागलाई बुझेर उनलाई सामाजिक लाञ्छना होइन, आदर र सहयोग दिने थिएँ। बच्चाहरूलाई अपनत्व र स्नेह दिँदै तिनको शिक्षादीक्षा र भविष्यको दायित्व लिने थिएँ। मातृत्व नारीको महान् गुण हो; त्यसलाई सम्मान गर्नु र एकल महिलाप्रति समाजले राख्ने सङ्कीर्ण दृष्टिकोण त्याग्नु नै मानवीय कर्तव्य हो भन्ने मलाई लाग्छ।
१७. कुनै एक प्रश्नको समीक्षात्मक उत्तर दिनुहोस् : [८] (क) 'एक चिहान' उपन्यासमा निम्न वर्गीय किसान परिवारको कस्तो तस्बिर प्रस्तुत गरिएको छ? स्पष्ट पार्नुहोस्। (ख) आमाको सपना साकार पार्न क्रान्तिपुरुषको भूमिका कस्तो हुनुपर्छ, 'आमाको सपना' कविताका आधारमा चर्चा गर्नुहोस्।
(क) 'एक चिहान' उपन्यासमा निम्नवर्गीय किसान परिवारको तस्बिर : 'एक चिहान' उपन्यासमा लेखकले तत्कालीन नेपाली समाजका निम्नवर्गीय किसान परिवारको दुःखद, शोषित र सङ्घर्षपूर्ण जीवनको यथार्थ चित्रण गरेका छन्। दिनरात पहिरो र हावाको जोखिममा बाँचेर थ...
१८. कुनै एक शीर्षकमा कम्तीमा २५० शब्दसम्मको निबन्ध लेख्नुहोस् : [८] (क) समृद्ध राष्ट्रनिर्माणमा युवावर्गको भूमिका (ख) सामाजिक सञ्जालको बहुउपयोगिता (ग) म र मेरो राष्ट्रियता
समृद्ध राष्ट्रनिर्माणमा युवावर्गको भूमिका
युवावर्ग कुनै पनि राष्ट्रको ऊर्जा, गतिशीलता र भविष्य हो। जोश, जाँगर, नवीन सोच र परिवर्तनको आकाङ्क्षाले भरिपूर्ण युवाशक्ति नै समृद्ध राष्ट्रनिर्माणको मेरुदण्ड हो। नेपालको जनसङ्ख्याको ठुलो हिस्सा युवा भएकाले तिनको सही परिचालन गर्न सके देश छिट्टै समृद्धितर्फ अघि बढ्न सक्छ।
युवावर्गले शिक्षा, सीप र प्रविधिको उपयोग गरी उत्पादनमूलक क्षेत्रमा लाग्न सक्छ। कृषि, उद्योग, पर्यटन, सूचना प्रविधि र स्टार्टअपजस्ता क्षेत्रमा युवाको सक्रियता बढ्दा रोजगारी सिर्जना हुन्छ र अर्थतन्त्र बलियो बन्छ। भ्रष्टाचार, कुरीति र सामाजिक विभेदविरुद्ध आवाज उठाउने, सुशासन र जवाफदेहिताका लागि खबरदारी गर्ने काममा पनि युवाको भूमिका महत्त्वपूर्ण हुन्छ। स्वयंसेवा, विपत् व्यवस्थापन र सामाजिक जागरणमा युवाको योगदान अतुलनीय छ।
तर आज धेरै युवा रोजगारी र अवसरको खोजीमा विदेश पलायन भइरहेका छन्, जसले राष्ट्रलाई प्रतिभा-पलायनको मार परेको छ। यसलाई रोक्न राज्यले स्वदेशमै अवसर, उद्यमशीलताका लागि प्रोत्साहन र सुरक्षित भविष्यको प्रत्याभूति दिनुपर्छ। युवाले पनि निराश नभई स्वदेशमै केही गर्ने अठोट लिनुपर्छ।
समग्रमा, दक्ष, अनुशासित र देशभक्त युवाशक्ति नै समृद्ध राष्ट्रनिर्माणको सारथि हो। युवाको सीप, श्रम र समर्पणको सही उपयोग भएमा 'समृद्ध नेपाल, सुखी नेपाली' को सपना अवश्य साकार हुन्छ।