आमाको सपना

'आमाको सपना' नेपाली गद्य कविताका प्रवर्तक गोपालप्रसाद रिमालद्वारा रचित प्रसिद्ध क्रान्तिकारी कविता हो । आमा र छोराको संवादका रूपमा बुनिएको यस कवितामा शोषित, पीडित नेपाली समाजमा नयाँ पुस्ताले ल्याउने परिवर्तनप्रतिको आमाको अटल आशा व्यक्त भएको छ ।

लेखक परिचय

गोपालप्रसाद रिमाल (वि.सं. १९७५ - २०३० ) नेपाली साहित्यमा गद्य कविताका प्रवर्तक मानिन्छन् । छन्दको बन्धनबाट कवितालाई मुक्त गर्दै भाव र विचारलाई प्रधानता दिने रिमालका रचनामा राणाकालीन निरंकुशताविरुद्धको विद्रोह, राष्ट्रिय चेतना र सामाजिक सुधारको स्वर मुखर छ । 'आमाको सपना', 'यो प्रश्न आज', 'नौलो घर' जस्ता कविता तथा 'मसान' नाटक तिनका उल्लेखनीय कृति हुन् । प्रगतिशील विचारधारा र क्रान्तिकारी भाव तिनका रचनाका प्रमुख पहिचान हुन् ।

विधा

यो रचना गद्य कविता हो । छन्द, मात्रा र यतिको कडा नियममा नबाँधिई भावको लयमा बगेको यस कवितामा आमा र छोराको संवादात्मक शैली प्रयोग भएको छ, जसले नाटकीय जीवन्तता थपेको छ ।

विषयवस्तु / सार

छोरा आमासित सोध्छ, तिमी किन यसरी सधैँ पर्खिरहन्छ्यौ, कसको प्रतीक्षामा छ्यौ । आमा उत्तर दिन्छिन्, आफूले युगौँदेखि अन्याय, अत्याचार, दमन र अभाव सहेकी छु, अनि त्यही पीडाको अन्त्य गर्ने साहसी सन्तानको बाटो हेरिरहेकी छु । आमाले भविष्यको उज्यालो सपना देख्छिन्, जहाँ बिहानको घामजस्तै एउटा तेजस्वी सन्तान आउनेछ र दुःखको रात हटाएर स्वतन्त्रता, न्याय र समानताको उज्यालो छर्नेछ । यहाँ 'आमा' नेपाल आमा वा शोषित मातृभूमिको प्रतीक हुन् भने प्रतीक्षित सन्तान क्रान्तियोद्धाको प्रतीक हो । कविताले पीडाबाट थाकेर हार मान्ने होइन, आशा र विश्वासका साथ परिवर्तनको बाटो कुर्ने सन्देश दिन्छ ।