घनघस्याको उकालो काट्दा

'घनघस्याको उकालो काट्दा' नेपाली नियात्रा विधाका प्रवर्तक डा. तारानाथ शर्माद्वारा रचित बहुचर्चित नियात्रा हो । घनघस्या नामक विकट उकालो चढ्दाको अनुभव, त्यहाँको प्रकृति र यात्राको रोमाञ्चलाई निजात्मक शैलीमा प्रस्तुत गरिएको छ ।

लेखक परिचय

डा. तारानाथ शर्मा ( जन्म वि.सं. १९९४ ) नेपाली साहित्यमा नियात्रा (यात्रा-निबन्ध) विधाका प्रवर्तक र समालोचकका रूपमा प्रतिष्ठित छन् । 'बेलायततिर बरालिँदा' तिनको सर्वाधिक चर्चित नियात्रा-सङ्ग्रह हो । यात्राका क्रममा देखेभोगेका दृश्य, परिवेश र आन्तरिक अनुभूतिलाई हास्यव्यंग्य र आत्मीयतासाथ प्रस्तुत गर्ने तिनको शैली विशिष्ट छ । समालोचनाका क्षेत्रमा पनि तिनको उल्लेखनीय योगदान छ ।

विधा

यो रचना नियात्रा हो, अर्थात् यात्राको अनुभवमा आधारित निजात्मक निबन्ध । यसमा यात्रावर्णनसँगै लेखकको मनोभाव, चिन्तन र परिवेशचित्रण एकसाथ आउँछ ।

विषयवस्तु / सार

नियात्राकार साथीहरूसँग घनघस्याको ठाडो र विकट उकालो चढ्ने यात्रामा निस्कन्छन् । उकालो यति भिरालो छ कि माथि हेर्दा टोपी नै खस्ला जस्तो लाग्छ । बाटोको कठिनाइ, थकाइ, स्याँठ, पसिना र सास्तीका बिचमा पनि यात्रीहरू हिम्मत नहारी अघि बढ्छन् । बाटामा भेटिने रुखबिरुवा, चराचुरुङ्गी, बादल र हिमाली परिवेशले लेखकको मन तान्छ । लेखकले घनघस्यालाई मानवीकरण गर्दै त्यसलाई कहिले चुनौती दिने प्रतिद्वन्द्वी त कहिले साथी झैँ ठान्छन् । प्रकृतिसँगको यो जुझारु सम्बन्धमा उनले जीवनकै रमाइलो र आनन्द भेट्टाउँछन् । अन्ततः कठिन उकालो पार गरेपछिको सन्तुष्टिले यात्रा सार्थक बन्छ ।