सहकारी

'सहकारी' कक्षा १२ को अनिवार्य नेपालीमा समावेश निबन्धात्मक पाठ हो । पारस्परिक सहयोग र सामूहिक प्रयासबाट आर्थिक समृद्धि हासिल गर्ने सहकारी अवधारणा, त्यसको महत्त्व र देश विकासमा त्यसको भूमिका यसमा प्रस्तुत गरिएको छ ।

परिचय र विधा

यो पाठ निबन्ध (प्रबन्ध) विधाभित्र पर्छ । निबन्ध भनेको कुनै विषयमा लेखकले तर्क, तथ्य र विचार क्रमबद्ध रूपमा प्रस्तुत गर्ने गद्यरचना हो । सहकारीजस्तो आर्थिक-सामाजिक विषयलाई सूचनामूलक र विश्लेषणात्मक ढङ्गले प्रस्तुत गर्ने प्रबन्धात्मक पाठ हो यो, जुन पाठ्यपुस्तकका सम्पादक मण्डलद्वारा तयार पारिएको मानिन्छ ।

विषयवस्तु / सार

सहकारी भनेको समान उद्देश्य भएका व्यक्तिहरूले आर्थिक समृद्धि र साझा हितका लागि स्वेच्छाले मिलेर स्थापना गरेको साझा संस्था हो । पाठले सहकारीको परिभाषा, सिद्धान्त र महत्त्व स्पष्ट पार्छ । सहकारीका आधारभूत सिद्धान्तमा स्वेच्छिक सदस्यता, लोकतान्त्रिक नियन्त्रण, सदस्यको आर्थिक सहभागिता, स्वायत्तता र पारस्परिक सहयोग पर्छन् । सानो पुँजी र सीमित स्रोत भएका सर्वसाधारणले सामूहिक रूपमा पुँजी जम्मा गरी बचत, ऋण, कृषि, उत्पादन र बजारीकरणजस्ता कार्य गर्न सक्छन् । सहकारीले ग्रामीण अर्थतन्त्रलाई सुदृढ बनाउँछ, रोजगारी सिर्जना गर्छ, गरिबी घटाउँछ र आत्मनिर्भरता बढाउँछ । नेपालको संविधानले पनि सार्वजनिक, निजी र सहकारी गरी तीन खम्बे अर्थतन्त्रको अवधारणा अपनाएको छ, जसमा सहकारी एक महत्त्वपूर्ण खम्बा हो ।