Nepali · Chapter 14
Study notes aligned to the official NEB syllabus.
दैनिक जीवन, सामाजिक व्यवहार र कार्यालयी प्रयोजनका लागि लेखिने प्रयोजनपरक लेखनलाई व्यावहारिक लेखन भनिन्छ। यसमा निश्चित ढाँचा, शिष्ट भाषा र स्पष्ट उद्देश्य हुन्छ। घरायसी तथा औपचारिक पत्र, निमन्त्रणा, बधाई, शुभकामना, सूचना, प्रतिवेदन, बुँदाटिपोट र सारांशजस्ता विधाहरू यसअन्तर्गत पर्छन्।
पत्र दूरीमा रहेका व्यक्ति वा संस्थाबीच लिखित सञ्चारको माध्यम हो। नेपालीमा पत्र मुख्यतया दुई प्रकारका हुन्छन् : घरायसी पत्र र औपचारिक पत्र।
आफन्त, साथीभाइ वा नातेदारलाई लेखिने अनौपचारिक पत्र घरायसी पत्र हो। यसमा आत्मीय र सरल भाषा प्रयोग गरिन्छ।
ढाँचा :
उदाहरण सम्बोधन : प्रिय साथी सुरज, सप्रेम नमस्कार। यहाँ सबै सकुशल छौँ, त्यहाँ पनि कुशल होला भन्ने आशा गर्दछु।
कार्यालय, संस्था वा अधिकारीलाई निवेदन, गुनासो वा जानकारीका लागि लेखिने पत्र औपचारिक पत्र हो। यसमा शिष्ट, मर्यादित र सङ्क्षिप्त भाषा प्रयोग गरिन्छ।
ढाँचा :
उदाहरण विषय : बिदाका लागि निवेदन। महोदय, म तपाईंको विद्यालयको कक्षा ११ मा अध्ययनरत विद्यार्थी हुँ। घरायसी कारणले मिति ... देखि ... सम्म बिदाको आवश्यकता परेकाले बिदा स्वीकृत गरिदिनुहुन विनम्र अनुरोध गर्दछु।
कुनै कार्यक्रम वा समारोहमा उपस्थित हुन आग्रह गर्दै पठाइने पत्र निमन्त्रणा हो। यसमा कार्यक्रमको नाम, मिति, समय, स्थान र निमन्त्रकको नाम स्पष्ट उल्लेख गरिन्छ। भाषा शिष्ट र सम्मानजनक हुन्छ।
उदाहरण : हार्दिक निमन्त्रणा। हाम्रो विद्यालयको वार्षिकोत्सव कार्यक्रम मिति ... गते, ... बजे, विद्यालय प्राङ्गणमा आयोजना हुँदै छ। यस अवसरमा यहाँको उपस्थितिका लागि हार्दिक निमन्त्रणा गर्दछौँ।