लौ आयो ताजा खबर

'लौ आयो ताजा खबर' सुरेन्द्र नकर्मीद्वारा लिखित लघुनाटक हो । दुर्व्यसन अत्यन्तै घातक हुने भएकाले यसको समाधानका निमित्त सबै मिलेर यसको जरो उखेल्नुपर्छ भन्ने आशय यस नाटकमा प्रस्तुत गरिएको छ ।

शब्दभण्डार

१. दिइएका अर्थ दिने शब्द पाठबाट खोजेर लेख्नुहोस् :

• पत्रपत्रिका → अखबार
• मञ्चको पछाडिको भाग → नेपथ्य
• रमित → तमासा
• विपत् → आपत्
• एम्बुलेन्सले बजाउने आवाज → साइरन

२. जोडा मिलाउनुहोस् :

• मधुरो प्रकाश → अलि अलि उज्यालो
• बस बिसौनी → बस चढ्न र ओर्लन रोकिने ठाउँ
• ताजा खबर → नयाँ समाचार
• निन्दनीय कार्य → निन्दा गर्नुपर्ने काम
• जीवनको अध्याय → जिन्दगीको कालखण्ड
• प्रस्थान गर्नु → बाहिर जानु
• भविष्यको लठ्ठी → भोलिको सहारा

३. दिइएका शब्दहरूको विपरीत अर्थ दिने शब्द लेख्नुहोस् :

• बासी → ताजा
• चट्किलो → मधुरो
• दोष → निर्दोष
• पराई → आफन्त
• भाग्यमानी → अभागी
• बन्धन → मुक्ति
• अदृश्य → दृश्य

४. दिइएका आशय झल्कने उखान लघुनाटकबाट खोजेर लेख्नुहोस् :

क) इच्छाशक्ति भए जुनसुकै काम गर्न सकिन्छ ।

खाने मुखलाई जुँगाले छेक्दैन ।

ख) अरूलाई पर्ने समस्या तपाईंलाई पनि पर्छ ।

अरूलाई खाने बाघले तपाईंलाई पनि खान्छ ।

५. पाँचओटा उखान लेखी वाक्यमा प्रयोग गर्नुहोस् :

• नाच्न नजान्ने आँगन टेढो : फुटबल खेल्न नसकेपछि मैदान राम्रो भएन भन्नु त नाच्न नजान्ने आँगन टेढो भनेजस्तो भयो ।
• अचानोको पीर खुकुरीले बुझ्दैन : अचानोको पीर खुकुरीले बुझ्दैन भनेझैं गरिबको पीडा धनीले बुझ्दैन ।
• जुन जोगी आए पनि कानै चिरेको : जुन जोगी आए पनि कानै चिरेको भनेझैं नेपालका कुनै पनि स्थानीय निकायले विकासतर्फ ध्यान दिएको पाइँदैन ।
• आफू नमरी स्वर्ग देखिँदैन : आफू नमरी स्वर्ग देखिँदैन भनेजस्तै विदेश नआईकन त्यहाँको दुःख बुझ्न सकिँदैन ।
• नपत्याउने खोलाले बगाउँछ : हरिको छोराले त सरकारी कोटामा डाक्टरी पढ्न पाउने भयो भन्नु त नपत्याउने खोलाले बगाउँछ भनेजस्तो भयो ।

६. वाक्यमा प्रयोग गर्नुहोस् :

• खरानी हुनु : ढुकुटीको पैसा नेताहरूले खरानी बनाएर छोड्ने भए ।
• पेट पाल्नु : नेपालमा पेट पाल्नका लागि गाह्रो भएर विदेश जाने क्रम बढिरहेको छ ।
• कुरा खानु : बेलैमा बुवाको कुरा नखाएका हुनाले रामले साह्रै दुःख पायो ।
• टाउको खानु : मैले मिठाई मिठाई भनेर दादाको टाउको खाएँ ।
• आलु खानु : बिपनाले त यो पालिको परिणाममा आलु खाइदी ।
• सपना चकनाचुर हुनु : हामीले बुवाआमाको सपना चकनाचुर पार्नुहुँदैन ।
• सपना पूरा हुनु : सरकारी जागिर खाएर आमाबुवाको सपना पूरा भयो ।

अभ्यास

१. प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् :

क) 'देश नबने हामी कोही बन्दैनौं' भन्ने वाक्यको तात्पर्य लेख्नुहोस् ।

देशको प्रगति, समृद्धि र विकास नभएसम्म हामीले सुख र खुसी पाउँदैनौं भन्नु नै 'देश नबने हामी कोही बन्दैनौं' भन्नुको तात्पर्य हो ।

ख) खुसी भएर बाँच्नका लागि के गर्नुपर्छ ?

खुसी भएर बाँच्नका लागि सकेसम्म सुख दुःखमा मिलेर साथ दिनुपर्छ ।

ग) सामूहिक अभियान किन चलाइएको हो ?

सामूहिक अभियान दुर्व्यसनको जडलाई उखेली समाजबाट विकृति विसङ्गति हटाउनका लागि चलाइएको हो ।

घ) कस्तो अभिभावकलाई कर्तव्यनिष्ठ अभिभावक भनिन्छ ?

आफ्नो सन्तानप्रति आफ्नो जिम्मेवारी पूरा गर्ने अभिभावकलाई कर्तव्यनिष्ठ अभिभावक भनिन्छ ।

२. प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् :

क) लघुनाटकमा आफन्तको आगमन भइरहनुको कारण के हो ?

दुई दिनदेखि बेखबर भई घर नफर्केको आफ्नो छोरा नै कतै समाचारपत्रमा छापिएअनुसार बेवारिसे अवस्थामा भेटिएको एउटा युवकको लास आफ्नै छोराको होला भनेर आफन्तको आगमन भइरहेको हो ।

ख) मरेको वा नजन्मेको मान्छे राम्रो हुन्छ भन्ने भनाइसँग तपाईंको सहमति वा असहमतिका बुँदाहरू लेख्नुहोस् ।

मरेको वा नजन्मेको मान्छे राम्रो हुन्छ भन्ने भनाइप्रति म असहमत छु, किनकि :

• मरेको वा नजन्मेको मान्छेको कुनै मोल नै नभएकाले,
• धर्तीमा भौतिक उपस्थिति नभई उसको गुण पत्ता लगाउन नसकिने भएकाले ।

त्यसैले मरेको वा नजन्मेको मान्छे न त राम्रो हुन्छ न त नराम्रो नै ।